بررسی کارایی مدل‌های مختلف منحنی سنجه رسوب در رودخانه قطورچای
کد مقاله : 1210-IHA (R1)
نویسندگان
یعقوب آژدان *
آب منطقه ای آذربایجان غربی
چکیده مقاله
اطّلاع از نحوه دقیق فرسایش، انتقال رسوب و فرآیند رسو بگذاری در کشور چندان زیاد نیست و در بسیاری از موارد، بین اندازه‌گیری‌ها و برآوردهای انجام شده نیز اختلاف زیادی مشاهده می‌شود. رودخانه‌ها همواره با پدیده‌های فرسایش و انتقال رسوب مواجه می‌باشند، بنابراین برآورد مقدار رسوب در پروژه‌های حفاظت خاک، آبخیزداری و نیز بهره‌برداری از منابع آبی از اهمیت بسزایی برخوردار است. برآورد صحیح با رسوب معلق که یک جریان مشخص قادر به حمل آن است یکی از موضوعات اصلی تحقیقات رسوب می‌باشد که در پروژه‌های مهندسی آب و رودخانه اهمیت دارد. در صورت نبود اندازه‌گیری واقعی رسوب، هیدرولوژیست‌ها از منحنی‌های سنجه رسوب برای تعیین غلظت رسوب معلق استفاده می‌کنند و معمول‌ترین روش تخمین بار رسوب با استفاده از داده‌های غلظت رسوب معلق و دبی جریان می‌باشد. در این پژوهش منحنی‌های سنجه یک خطی، دو خطی و همچنین فصلی ایستگاه‌های پل یزدکان و مراکند بر روی رودخانه قطور چای ترسیم گردید. جهت ارزیابی روش‌ها از شاخص‌های میانه قدر مطلق انحراف، میانگین مربعات، جذر میانگین مربعات و میانگین قدر مطلق درصد خطا استفاده گردید. بر اساس نتایج، در ایستگاه پل یزدکان در روش USBR، روشهای منحنی سنجه دوخطی در فاز اول و همچنین منحنی سنجه فصلی دین‌تری نسبت به سایر روش‌ها دارند. در روش تعدیلی فائو برای ایستگاه پل یزدکان نیز روش منحنی سنجه دو خطی در فاز یک کمترین میزان خطا در روش-های مورد بررسی را دارد. در ایستگاه رسوبسنجی مراکند نیز در منحنی سنجه رسوب فصلی مربوط به زمستان و تعدیل شده فائوکمترین خطا بدست آمد.
کلیدواژه ها
منحنی سنجه، قطورچای، رسوب، ارزیابی مدل.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی