تلفیق روش آبیاری شارژ ثابت فرانسوی با روش آبیاری سنتی ایرانی به منظور کنترل مؤثر نوسانات، توزیع عادلانه آب و رضایت آب بران شبکه آبیاری و زهکشی رودشتین، اصفهان.
کد مقاله : 1179-IHA (R1)
نویسندگان
زهرا مردانی *
دانشگاه صنعتی اصفهان کارمند شرکت میراب زاینده رود
چکیده مقاله
لَت یا مَقسَم به معنای محل تقسیم و تقسیم کننده، یک سازه سنتی ایرانی است که در گذشته، آب را به صورت سهمی (درصدی) بین آب‌بران تقسیم می‌نموده است. استفاده از این سازه با رژیم رودخانه‌های اقلیم خشک کشور ایران کاملاً همخوانی داشته است و بوسیله این سازه، منابع آب سطحی جاری، با هر دبی و حجمی، به صورت تقریباً عادلانه، بین آب‌بران تقسیم می‌شده است. پژوهش حاضر، شرح روشی تجربی از یک دوره طولانی اقدامات مدیریتی در زمستان سال 1398 است که به منظور کاهش مصرف آب، کنترل نوسانات و جلوگیری از قطع آب در انتهای شبکه آبیاری و زهکشی رودشت جنوبی است با روش شارژ ثابت طراحی و اجرا شده است؛ با اجرای روش پیشنهادی، ضمن بهره‌گیری از مزایای هیدرولیکی این روش، تاثیر معایب آن با احداث سازه لَت مرتفع شده‌است. با بهره‌برداری از شبکه‌های آبیاری و سازه‌های مورد نظر، با حجم و دبی یکسان (2-5/1 مترمکعب در ثانیه، در 80 روز)، سطح زیر کشت به میزان 5/2 برابر (از حدود 1500 هکتار به بیش از 3700 هکتار) افزایش یافت. در صورت بهره‌برداری از سیستم قبلی، برای رسیدن به چنین سطحی از اراضی، دبی تحویلی می بایست؛ حداقل به میزان دو برابر(4-3 مترمکعب در ثانیه، در 80 روز) افزایش می یافت. با اجرای موفقیت‌آمیز پروژه احداث لَت‌ها و نتایج رضایت‌بخش آن، در سال 1399 سه سازه لَت دیگر، بدون احداث سازه جدید و با تغییراتی بر روی سرریز نوک اردکی موجود احداث گردید.
کلیدواژه ها
شبکه آبیاری رودشتین، سازه لت، کنترل نوسانات، آب‌بران
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر