ارزیابی تغییرات ریخت شناسی رودخانه چهل گزی سنندج با استفاده از روش تحلیلی و مدل ریاضی
کد مقاله : 1165-IHA (R1)
نویسندگان
سیدعرفان حسینی1، علیرضا عمادی *2، سروین زمان زاد قویدل3
1ندارم
2دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
3بنیاد ملی نخبگان ایران (INEF)، مهندسین مشاور دانشوران عمران آب، ارومیه
چکیده مقاله
تغییرات ریخت‌شناسی رودخانه‌ها از مهم‌ترین عوامل مؤثر در فرآیندهای ژئومورفولوژیک چرخه سیستم‌های رودخانه‌ای می‌باشند. مورفولوژی آبراهه، یک شاخص مهم فرآیندهای رودخانه‌ای است و همچنین برای نقشه‌برداری پیوسته هیدرواکولوژیک در سیستم رودخانه‌ای و برای پیش‌بینی مسیر آینده رودخانه در پاسخ به نیروهای خارجی، مهم است. در این پژوهش به ارزیابی توزیع مکانی ریخت‌شناسی و کنترل طبیعی و آنتروپوژنیک بازه‌ای از رودخانه چهل‌گزی در بالادست سد وحدت سنندج است، پرداخته شده است. بازه مورد مطالعه در چهل کیلومتری شهر سنندج و بر روی رودخانه چهل‌گزی قرار داشته و این بازه در حد فاصل ایستگاه هیدرومتری تونل به طرف پایین‌دست به طول 600 متر واقع شده است. بر اساس مجموعه واحدهای جغرافیایی و محیط دره و سیلاب‌دشت و شیب طولی ابراهه، بازه مورد مطالعه به 6 مقطع عرضی تقسیم‌بندی شد. تغییرات ریخت‌شناسی با استفاده از توزیع قانون توان جریان و داده‌های بار رسوب در ایستگاه‌های مختلف آنالیز شدند. رابطه بین توان جریان و مرفولوژی آبراهه در این مقاطع با داده‌های بار رسوب بدست آمد تا بیشترین راندمان جریان به عنوان آستانه‌ای برای ژئومورفولوژیک ناپایدار تعریف شود. در این بررسی با توجه به کوتاه بودن بازه‌ی مطالعاتی از مدل HECRAS جهت برآورد توان جریان استفاده شد. نتایج نشان می‌دهد که در بازه‌های 5 و6 و 4 با توجه به بالا بودن توان جریان فرسایش وجود دارد در حالیکه در سایر مقاطع حالت به نسبت تعادل پایدار هیدرولیکی حاکم است.
کلیدواژه ها
ریخت‌شناسی، آستانه ژئومورفیک، توان جریان، رودخانه چهل‌گزی، مدل HECRAS
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی