تعیین مکان‌های مستعد تأمین منابع آب کوچک از طریق احداث سد زیرزمینی در حوضه آبریز یزدان‌آباد
کد مقاله : 1048-IHA (R2)
نویسندگان
پیمان پیمان خواه *1، سید فرهاد موسوی2، سید علی اصغر هاشمی3، خسرو حسینی4
1فارغ التحصیل دانشگاه سمنان در مقطع کارشناسی ارشد رشته مهندسی آب و سازه های هیدرولیکی دانشجو دانشگاه تهران
2استاد، گروه مهندسی آب و سازه‏های هیدرولیکی، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه سمنان
3استادیار پژوهش، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، استان سمنان
4استاد، گروه مهندسی آب و سازه‏های هیدرولیکی، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه سمنان.
چکیده مقاله
باتوجه به اینکه بیشتر مناطق ایران دارای اقلیم گرم و خشک است و زمان و میزان بارش در نقاط مختلف آن متفاوت است، تأمین منابع آب درهر نقطه از کشور با مدیریت منابع آب‌‏های سطحی و زیرسطحی ضروری می‏‌باشد. باتوجه به شرایط آب و هوایی مناطق گرم و خشک کشور، یکی ازروش‏‌های مناسب تأمین منابع آب کوچک، استفاده از سدهای زیرزمینی می‌‏باشد. منطقه مورد مطالعه، حوضه آبریز دشت یزدان‌‏آباد در جنوب‌‏غرب کویر حاج علیقلی دامغان انتخاب شده است که بخشی از مسیر راه‏‌آهن تهران– مشهد از قسمت شمال‏‌غربی حوضه، در فاصله‏ ایستگاه‏‌های هفت‏‌خوان و لارستان، عبور می‌کند. برای مکان‌‏یابی سدهای زیرزمینی، مطالعات حوضه‏‌های آبریز منتهی به مسیر ریل راه‌‏آهن انجام شده است. برای این منظور، پارامترهای مؤثر در مکان‌‏یابی جهت احداث سد زیرزمینی شامل: شبکه آبراهه، شیب، زمین‏‌شناسی، گسل، چاه، چشمه و مسیر عبور ریل راه‌‏آهن تعیین شدند. لایه‌‏های اطلاعاتی و حریم‌‏های لازم بر اساس خصوصیات منطقه و پژوهش‏‌های مشابه در محیط نرم افزار ArcGIS آماده شدند و سپس با استفاده از منطق بولین و تلفیق نقشه‏‌های نهایی، مناطق مستعد جهت تأمین منابع آب برای ایستگاه‌‏های راه‌‏آهن موجود در بخشی از این حوضه آبریز کویری تعیین گردید. نتایج نشان داد که در این حوضه، در بین عوامل مؤثر در مکان‏‌یابی، بیشترین تأثیر را پارامتر آبراهه و کمترین تأثیر را پارامترهای چاه‏ و چشمه‏ به خود اختصاص داده‌‏اند. تعداد 9 محور مناسب جهت تأمین منابع آب با احداث سد زیرزمینی شناخته شد، که از آب تأمین شده می‏‌توان برای حل مشکلات کمبود آب و توسعه ایستگاه یاد شده استفاده نمود.
کلیدواژه ها
سد زیرزمینی، مکان‌یابی، تامین آب، سامانه اطلاعات جغرافیایی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر